Diyarbakır’ın Ergani ilçesindeki Çayönü Tepesi’nde sürdürülen kazılarda, 9 bin yıllık bir madencilik işliği gün yüzüne çıkarıldı. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, MÖ 6900-6800 yıllarına tarihlenen yaklaşık 5 metrekarelik alanda ham ve yarı işlenmiş malakit parçaları, bakır boncuklar ve çeşitli bakır nesnelerin bulunduğunu açıkladı.
Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın izniyle, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Savaş Sarıaltun başkanlığında yürütülen 2026 yılı kazı çalışmalarında, işliğin çevresinde en az altı dikme deliği tespit edildi. Bu bulgu, çalışma alanının bir örtüyle kapatılmış olabileceğine işaret ediyor.
42 malakit ve bakır buluntusu tespit edildi
İşliğin merkezinde 18, işlik ve yakın çevresinde ise yaklaşık 24-25 malakit örneği bulundu; daha geniş çalışma alanındaki malakit ve bakır buluntularının toplam sayısının yaklaşık 42 olduğu belirtildi. Buluntuların ham maddeden yarı işlenmiş ve işlenmiş ürüne uzanan farklı aşamaları temsil etmesi, Çayönü’nde bakır ve malakitin yalnızca temin edilip kullanılmadığını, belirli alanlarda üretim faaliyetlerinin de yürütüldüğünü gösteriyor.
2 bin yıllık madencilik geleneği
Çayönü Tepesi’nde bakır ve malakit kullanımına ilişkin izlerin MÖ 9100’lere kadar uzandığı belirtiliyor. MÖ 6900-6800 yıllarına tarihlenen yeni bulunan işlik ise bölgede madencilik faaliyetlerinin yaklaşık 2 bin yıl boyunca kesintisiz sürdüğüne dair önemli arkeolojik veriler sunuyor.
2026 kazılarında yerleşmenin kültürel sürekliliğine ilişkin başka bulgulara da ulaşıldı. Batı alandaki çalışmalarda Çanak Çömlekli Neolitik Dönem’in erken evreleri ile Proto-Hassuna kültürüne ait çanak çömlek parçaları bulundu. MÖ 6800-6600 yıllarına tarihlenen bu buluntuların kesin kronolojisinin, devam eden Karbon-14 ve diğer arkeometrik analizlerle netleştirilmesi planlanıyor. Bakan Ersoy, Çayönü Tepesi’nde bilimsel kazılarla geçmişe ilişkin yeni verilerin ortaya çıkarılmaya devam ettiğini belirtti.