Elazığ’ın Keban ilçesine bağlı Denizli köyünde zamana direnen 180 yıllık bir yapı var: “Kırk Kapılı Konak”. Milli Mücadele döneminde Mustafa Kemal Atatürk’ün yanında yer alan Elazığ’ın ilk milletvekili Hacı Feyzi Celayir’e ait bu konak, yalnızca taş duvarlarıyla değil, taşıdığı hatıralarla da geçmişe ışık tutuyor.
Yukarı Fırat mimarisinin özgün örneklerinden biri olarak kabul edilen konak, bugün hâlâ ayakta. 1950 yılından bu yana Yıldırım ailesinin sahipliğinde olan yapı, tüm zorluklara rağmen yaşatılmaya çalışılıyor.
“Artık neredeyse yıkılmak üzere…”
Konakta annesiyle birlikte yaşamaya devam eden Rühiser Yıldırım, yapının hikâyesini şu sözlerle anlatıyor:
“Babam burayı 1950 yılında satın almış. Ondan önce Elazığ’ın ilk milletvekili Hacı Feyzi Celayir’in evidir. Malzemeleri zamanında Kemaliye’den getirilmiş. Kırk kapılı denmesinin sebebi, çok sayıda giriş ve çıkışı olması. Zamanla iki bölümü yıkıldı, ayakta kalan kısmı da artık dökülmeye başladı. Annemle birlikte burada yaşamaya devam ediyoruz ama giderek zorlaşıyor.”
“Yukarı Fırat’ın yaşayan son mimari örneklerinden biri”
Araştırmacı-yazar Aygün Çam da konağın taşıdığı kültürel ve tarihî öneme dikkat çekiyor:
“Bu yapı, Yukarı Fırat mimarisinin günümüze ulaşmış nadir örneklerinden biri. 1849’da bu köyde doğan Hacı Feyzi Celayir, 1940’a kadar burada yaşamış. Milli Mücadele’de Atatürk’ün yanında yer almış; Erzurum Kongresi’nde Elaziz delegesi olarak bulunmuş ve 1920’de TBMM’de Elazığ’ın ilk milletvekili olarak görev almıştır. Konağı bugün hâlâ ayakta, ancak ciddi risk altında. Kültürel Varlıkları Koruma Genel Müdürlüğü’nün bu yapıyı koruma altına alarak, aslına uygun biçimde restore etmesi büyük bir tarihî sorumluluktur.”
Yıkılmak üzere olan bu konak, sadece bir ev değil; aynı zamanda bir dönemin ruhunu, bir mücadelenin izlerini ve unutulmaya yüz tutmuş bir mimari mirası içinde taşıyor.
Kaynak: İHA